Dünya
Dünya kategorisindeki tüm haberler
İran, 2024'ten beri tutuklu ABD vatandaşını serbest bıraktı: Trump'tan 'iyi niyet' yorumu
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Aralık 2024'ten bu yana tutuklu bulunan bir ABD vatandaşını serbest bıraktığını ve ülkeden ayrılmasına izin verdiğini duyurdu. Trump, kişinin güvende olduğunu belirterek İran'ın bu adımını takdirle karşıladıklarını ifade etti. Abd Başkanı Donald Trump, İran'ın Aralık 2024'ten bu yana tutuklu bulunan ABD vatandaşının ülkeyi terk etmesine izin verdiğini açıkladı. Trump, sosyal medya hesabından İran'ın Aralık 2024'ten bu yana tutuklu bulunan bir ABD vatandaşını serbest bırakmasına ilişkin açıklama yaptı. "İYİ NİYET GÖSTERGESİ" Bir ABD vatandaşının eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde İran'da "haksız yere tutuklandığını" öne süren Trump, İran'ın söz konusu kişinin ülkeden ayrılmasına izin verdiğini belirtti. Trump, "Kendisi şu anda İran'ın dışında güvende ve durumu iyi. Amerika Birleşik Devletleri, İran'ın bu iyi niyet göstergesini takdir ediyor." ifadelerini kullandı. Kaynak: AA / Elif Gültekin Karahacıoğlu
16 Temmuz
Brent petrol ABD-İran geriliminin etkisiyle yeniden yükselişe geçerek 80 doları aştı
Hürmüz Boğazı'nda askeri gerilimin sıcak çatışmaya dönüşmesi, küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yarattı. ABD'nin İran'a ait askeri tesislere yönelik ilk kez kamikaze insansız deniz araçlarıyla operasyon düzenlemesi ve Hürmüz Boğazı'nda "abluka" ilan etmesi, petrol fiyatlarını tetikledi. Bölgeden gelen ardı ardına sıcak haberlerle birlikte Brent petrolün varil fiyatı saatler içinde yüzde 6'yı aşan sert bir yükselişle 80 dolar barajını aştı. ABD'nin İran'a ait askeri tesislere yönelik gerçekleştirdiği kamikaze insansız deniz aracı (İDA) saldırıları ve ardından Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan askeri hareketlilik, küresel petrol piyasalarında sert yükselişe yol açtı. Bölgede artan güvenlik riskleri sebebiyle Brent petrolün varil fiyatı yeniden 80 doların üzerini gördü. BRENT VE WTI PETROLDE SERT TIRMANIŞ Dün gün içinde 79,44 dolara kadar tırmanan ancak günü 76,01 dolar seviyesinde tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, yeni işlem gününde hızlı bir yükseliş grafiği çizdi. Vadeli piyasalarda işlem gören Brent petrol, saat 19.59 itibarıyla bir önceki günün kapanışına göre yaklaşık yüzde 6,1 oranında değer kazanarak 80,65 dolara ulaştı. Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 75,69 dolardan alıcı buldu. KAMİKAZE İDA'LAR İLK KEZ KULLANILDI Fiyatlardaki bu ani tırmanışta, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) bölgedeki askeri tesisleri hedef alan operasyonları doğrudan etkili oldu. CENTCOM'dan yapılan resmi açıklamada, ABD askeri unsurlarının deniz üzerinde ilk kez saldırı amaçlı kamikaze insansız deniz aracı (İDA) kullanarak İran'daki bir denizaltı ve gemi bakım tesisini vurduğu bildirildi. ABD'nin dün sabah saatlerinde başlayan ve gece boyunca kesintisiz devam eden bu saldırılarına karşı İran cephesinden de misilleme geldi. İran güçleri, sabah saatlerinde Körfez ülkelerinden Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'ü hedef alan saldırılar düzenledi. TRUMP: İRAN ABLUKASI" YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Gelişmeler üzerine sosyal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın her şartta açık kalacağını vurguladı. Yalnızca İran gemileri ile İran adına faaliyet yürüten müşterilerin boğaza giriş ve çıkışını engellediklerini belirten Trump, bu uygulamanın resmen "İran ablukası" adıyla yürürlüğe girdiğini kaydetti. İRAN'DAN HÜRMÜZ RESTİ ABD'nin bu hamlesine İran askeri makamlarından ise jet yanıt geldi. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten ana birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik dengelerine müdahale etmesine hiçbir şekilde izin vermeyeceklerini duyurdu. Bölgede karşılıklı restleşmeler sürerken, enerji piyasalarındaki tedirgin bekleyiş de devam ediyor. Kaynak: AA / Fuat Kabakcı
14 Temmuz
Türkiye'nin genç nüfusu, 117 ülkenin genel nüfusundan kalabalık
Türkiye, 12,7 milyonluk genç nüfusuyla 194 ülkeden 117'sinin toplam nüfusunu aşarken, Avrupa'da da en fazla gence sahip ülke konumunda. Türkiye, 12,7 milyonluk genç nüfusuyla, 194 ülkeden 117'sinin genel nüfuslarını geride bıraktı. AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgiye göre, ülkelerin toplam nüfusları içindeki 15-24 yaş grubu genç nüfus olarak tanımlanıyor. Dünyanın geçen yıla ilişkin yaklaşık 8,2 milyarlık toplam nüfusunun, 1 milyar 283 milyon 150 bin 313'ünü 15-24 yaş aralığı oluşturuyor. Söz konusu genç nüfus, toplam nüfusun ise yüzde 15,6'sını oluşturuyor. Türkiye'de söz konusu yaş aralığında 12 milyon 708 bin 348 kişi bulunurken, toplam 86,1 milyonluk nüfusun yüzde 14,8'i de 15-24 yaş aralığında yer alıyor. GENÇLER, 117 ÜLKENİN TOPLAMINI AŞTI Türkiye, nüfusunun dinamikliği, ülkelerin ekonomik, sosyal ve teknolojik geleceği açısından oldukça kritik olan genç nüfus topluluğuyla, 100'den fazla ülkenin genel nüfusunu geride bırakıyor. Verilere göre, Türkiye'nin sahip olduğu 12,7 milyonluk genç nüfus, 194 ülkeden 117'sinin toplam nüfusunu aşıyor. Türkiye'deki genç sayısının, ülke nüfusunun toplamını aştığı ülkeler arasında 12,3 milyonluk toplam nüfusuyla Tunus, 11,3 milyonluk toplam nüfusuyla Birleşik Arap Emirlikleri ve 10,4 milyonluk toplam nüfusuyla Portekiz gibi ülkeler yer alıyor. AVRUPA'DA EN ÇOK GENÇ TÜRKİYE'DE Türkiye, ülkelerin geleceğini şekillendiren en büyük güçlerden olan genç nüfus sayısında Avrupa'da da ilk sırada bulunuyor. Türkiye'nin 12,7 milyonluk genç nüfusuna en yakın 15-24 yaş nüfusuna sahip ülkelere bakıldığında, 8,3 milyonla Birleşik Krallık ve 8 milyonla Almanya ve 6 milyonla İtalya sıralanıyor. Genç nüfus sayısıyla Avrupa'nın ilk sırasında yer alan Türkiye, gençleriyle Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 19'unun toplam nüfuslarını da geride bırakıyor. Türkiye'nin genç nüfusunun, toplam nüfuslarından fazla olduğu AB üyeleri arasında Yunanistan, Belçika ve Macaristan gibi ülkeler yer alıyor. Kaynak: AA / Mertkan Oruç
13 Temmuz
Rusya, Türkiye'ye ait S-400'lerin satışı için BAE'ye yeşil ışık yaktı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın S-400'lerle ilgili, "Bizi izlemeye devam edin." açıklamasının ardından gözler Ankara'nın atacağı adımlara çevrilirken, Rusya'nın Türkiye'nin envanterindeki S-400 hava savunma sistemlerinin BAE'ye satılması ihtimaline sıcak baktığı iddia edildi. Taraflar arasındaki görüşmelerin sürdüğü belirtilirken, Moskova'nın sistemlerin bir Körfez ülkesine devrine karşı çıkmadığı, olası satışın ise Türkiye ile BAE arasında gerçekleştirilebileceği öne sürüldü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın NATO Liderler Zirvesi sonrası S-400 hava savunma sistemlerine ilişkin yaptığı "Bizi izlemeye devam edin." açıklamasının yankıları sürerken, Türkiye'nin envanterindeki S-400'lerle ilgili dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Middle East Eye'ın (MEE) haberine göre Rusya, Türkiye'ye ait S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) satılması ihtimaline olumlu yaklaşıyor. Haberde, taraflar arasındaki müzakerelerin henüz sonuçlanmadığı belirtilirken, Moskova'nın sistemlerin bir Körfez ülkesine devredilmesine karşı çıkmadığı öne sürüldü. "RUSYA'DAN BAE SEÇENEĞİNE İTİRAZ YOK" İDDİASI Habere göre Rus kaynaklar, Türkiye'nin S-400'leri BAE'ye satma fikrine karşı olmadıklarını ifade ederken, Türk kaynaklar ise BAE'nin halihazırda Pantsir gibi Rus yapımı hava savunma sistemlerini kullandığını ve savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla silah tedarikini çeşitlendirmek istediğini belirtti. Ayrıca olası satışın Türkiye ile BAE arasında gerçekleştirileceği, bu nedenle doğrudan Rusya'nın taraf olmayacağı ve ABD'nin CAATSA yaptırımları kapsamında değerlendirilmeyebileceği iddia edildi. KREMLİN: GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da daha önce yaptığı açıklamada, Rusya ile Türkiye'nin Ankara'nın envanterindeki S-400 hava savunma sistemlerinin olası yeniden satışı konusunda görüşmeler yürüttüğünü açıklamıştı. Peskov, "Rusya ve Türkiye, Ankara'nın envanterinde bulunan S-400 komplekslerinin olası yeniden satışı konusunda görüşmeler yaptı. Bu sistemlerin satış olasılığı hassas bir konu. Türkiye ile bu konudaki görüşmeler devam edecek." ifadelerini kullanmıştı. TRUMP'TAN CAATSA VE F-35 MESAJI NATO Liderler Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşen ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA yaptırımlarını kaldıracağını söylemiş, Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satışına da sıcak baktığını ifade etmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise F-35 programına ilişkin daha önce verilen sözlerin hatırlatıldığını belirterek, "F-35 bizim için yeni bir konu değil. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır." değerlendirmesinde bulunmuştu. NATO Zirvesi'nin ardından düzenlediği basın toplantısında Reuters muhabirinin, "Türkiye'nin F-35'i alması için S-400 engelini nasıl aşacaksınız?" sorusuna Erdoğan, "Bizi izlemeye devam edin." yanıtını vermişti. Bu açıklamanın ardından S-400'lerin geleceğine ilişkin çeşitli iddialar gündeme gelmişti. KAAN'IN F110 MOTORLARINDA KRİTİK EŞİK AŞILDI Öte yandan Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'da kullanılacak F110 motorlarının satış sürecinde de önemli bir gelişme yaşandı. ABD yönetiminin Kongre'ye yaptığı resmi bildirimin ardından başlayan 15 günlük inceleme sürecinde satışın engellenmesine yönelik herhangi bir karar alınmadı. Böylece F110 motorlarının Türkiye'ye satış süreci Kongre engeline takılmadan ilerlemeye devam etti.
12 Temmuz
Türkiye, NATO savunma bankası girişimine katılmıyor
Türkiye, Kanada merkezli kurulacak Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'na (DSRB) katılmayacağını açıkladı. Karar, ilgili bakanlıkların değerlendirmeleri sonucunda alındı. Türkiye, Kanada merkezli yeni kurulacak Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'na (Defence, Security and Resilience Bank-DSRB) katılmama kararı aldı. 8 ÜLKE KATILMA TAAHHÜDÜ VERDİ Milli Savunma Bakanlığı'ndan edinilen bilgiye göre; Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna'nın katılma taahhüdünde bulunduğu Kanada merkezli bankaya Türkiye katılmayacak. GİRİŞİMİN AMACI Söz konusu banka, savunma alanında başta KOBİ'ler olmak üzere şirketlere uzun vadeli finansman imkanı sunacak çok taraflı bir banka olarak tasarlanıyor. ŞU AŞAMADA BU GİRİŞİME KATILMIYORUZ Kanada'nın Montreal kentinde icra edilen müzakerelerden sonra Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Savunma Sanayi Başkanlığı'ndan temsilcilerin katılımıyla yapılan değerlendirmeler sonucunda şu aşamada bankaya katılma taahhüdünde bulunmama kararı alındığı öğrenildi. Kaynak: Demirören Haber Ajansı
10 Temmuz
Rusya'dan NATO'ya sert uyarı: Bu kararlar dünyayı felakete sürükleyebilir
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Türkiye'deki NATO Zirvesi'nde alınan kararları sert sözlerle eleştirerek, "NATO stratejistleri bir an durup düşünseydi, yalnızca ittifakı değil, bütün dünyayı felakete sürükleyebilecek bu kadar sorumsuz kararlar almazlardı" dedi. Zaharova, NATO'nun Ukrayna'ya askeri desteğini ve savunma politikalarını hedef alırken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ittifak içindeki görüş ayrılıklarının demokratik yapının göstergesi olduğunu söyledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Türkiye'de gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nde alınan kararları sert sözlerle eleştirdi. Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan açıklamasında Zaharova, NATO'nun önceliklerinin değişmediğini savunarak, Avrupa'nın militarizasyonu, savunma kapasitesinin artırılması, Rusya ile silahlı çatışmaya hazırlık ve Ukrayna'ya askeri yardımın ittifakın temel hedefleri olmaya devam ettiğini öne sürdü. Zaharova, NATO stratejistlerinin karar almadan önce sonuçlarını düşünmeleri gerektiğini belirterek, "Bu kadar sorumsuz kararlar sadece ittifak için değil, tüm dünya için felakete yol açabilir" ifadelerini kullandı. UKRAYNA'YA 70 MİLYAR EURO'LUK DESTEK NATO liderleri zirvede, 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar euro (yaklaşık 80 milyar dolar) tutarında askeri yardım sağlanacağını açıkladı. Zirve bildirgesinde ayrıca, üyelerin NATO Antlaşması'nın 5. maddesi kapsamındaki ortak savunma taahhüdüne bağlılıkları bir kez daha vurgulandı. Bunun yanı sıra en az 50 milyar dolar değerinde yeni silah anlaşmaları da duyuruldu.
9 Temmuz
NATO Zirvesinde sıra dışı olay! Çift başlılık Ankara'ya uzandı
Çek Cumhuriyeti'nde Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile Başbakan Andrej Babis arasında NATO Zirvesi'ne katılım nedeniyle yaşanan temsil krizi Ankara'ya taşındı. Anayasa Mahkemesi kararıyla zirveye katılan Pavel ile Babis'in NATO aile fotoğrafında birbirlerinden en uzak noktalarda yer alması, iki lider arasındaki siyasi gerilimi gözler önüne serdi. Çek Cumhuriyeti'nde Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile Başbakan Andrej Babis arasında NATO Zirvesi'ne katılım konusunda yaşanan yetki tartışması, Ankara'da somut şekilde gözler önüne serildi. Tüm NATO üyesi ülkelerin zirvede tek bir lider ve tek bir heyetle temsil edildiği organizasyona Çek Cumhuriyeti iki liderle katıldı. Başbakan Andrej Babis daha önce yaptığı açıklamada, Ankara'daki zirvede ülkesini kendisi, Savunma Bakanı Jaromir Zuna ve Dışişleri Bakanı Petr Macinka'nın temsil edeceğini duyurmuş, Cumhurbaşkanı Petr Pavel'in heyette yer almayacağını açıklamıştı. ZİRVEYE KATILIM KRİZİ MAHKEMEYE TAŞINDI Başbakan Babis'in hazırladığı NATO Zirvesi delegasyonunda Cumhurbaşkanı Pavel'e yer vermemesi üzerine kriz yargıya taşındı. Cumhurbaşkanı Pavel, karara itiraz ederek ülkesinin Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi'nin verdiği ihtiyati tedbir kararıyla Pavel'in de Ankara'daki NATO Zirvesi'ne katılmasının önü açıldı. Eski bir general olan Pavel, kararın ardından müttefik liderlerle doğrudan temas kurmanın ve görüş alışverişinde bulunmanın anayasal sorumluluğu olduğunu belirterek zirvede yer aldı.
8 Temmuz
ABD basını: İran ordusu Hürmüz'den geçen 2 gemiye füze saldırısı düzenledi
Dünyanın gözü bugün Ankara'da başlayacak NATO Liderler Zirvesi'ne çevrilmişken Orta Doğu'dan tansiyonu yükselten bir iddia geldi. ABD merkezli Axios, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen iki ticari gemiye füze saldırısı düzenlediğini öne sürdü. İddiaya göre gemilerde ciddi hasar oluşurken, can kaybı yaşanmadı. İran'dan ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Dünyanın gözü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde bugün başlayacak NATO Liderler Zirvesi'ne çevrilmişken, Orta Doğu'da gerilimi tırmandırabilecek dikkat çekici bir gelişme yaşandı. ABD merkezli Axios, isimleri açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, İran ordusunun Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan iki ticari gemiye füze saldırısı düzenlediğini iddia etti. İKİ GEMİDE DE CİDDİ HASAR OLUŞTU İDDİASI Habere göre saldırıya uğrayan her iki ticari gemide de ciddi hasar meydana geldi. ABD'li yetkililer, olayda şans eseri herhangi bir yaralanma ya da can kaybının yaşanmadığını belirtti. Haberde ayrıca, ABD'nin İran'daki askeri hedeflere yönelik misilleme saldırıları düzenleyebileceği öne sürülürken, İran makamlarından iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. UKMTO DA ŞÜPHELİ SALDIRIYI DUYURMUŞTU İddia öncesinde Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı (UKMTO), Umman'ın Limah sahilinin yaklaşık 8 deniz mili doğusunda seyreden bir tankerin şüpheli bir saldırıya uğradığını açıklamıştı. UKMTO'nun açıklamasına göre güneye doğru ilerleyen tanker, sol tarafından yabancı bir cisimle vuruldu. İsabet sonrası gemide yangın çıktığı belirtilirken, olayda yaralanma, can kaybı ya da çevre kirliliği yaşanmadığı bildirildi. BÖLGEDE ALARM DURUMU Olayla ilgili inceleme başlatan UKMTO, bölgeden geçen gemilere dikkatli olmaları ve şüpheli faaliyetleri derhal bildirmeleri çağrısında bulundu. İran'ın iki ticari gemiyi hedef aldığı yönündeki Axios iddiası bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmazken, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmeler, Ankara'da başlayacak NATO Zirvesi öncesinde uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden Orta Doğu'ya çevirdi. Kaynak: İhlas Haber Ajansı
7 Temmuz
Rutte'den Ankara'da ilk açıklama: İttifakımızı daha da güçlendireceğiz
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde “NATO Ankara Zirvesi”ne ilişkin basın toplantısı düzenliyor. Rutte yaptığı açıklamada, " İttifakımızı daha da güçlendireceğiz" dedi. "NATO daha caydırıcı olmalı" diyen Rutte, "Rus tehdidine karşı hazırlıklı olmalıyız. Rusya dün gece Ukrayna'ya korkunç bir saldırı gerçekleştirdi" ifadelerini kullandı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinde önemli açıklamalarda bulundu. Konuşmasına ev sahipliğinden dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür ederek başlayan Rutte, "Türkiye NATO için çok önemli. Savunma için ihtiyacımız olan malzemeyi Türk Savunma Sanayii karşılıyor" dedi. Zirveye mükemmel bir ev sahipliği yapıldığını belirten Rutte, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bu muhteşem salonda bizi ağırladığı için teşekkür ediyorum. Şimdiye kadar her şey mükemmel. Ev sahiplerimizin misafirperverliğinden çok etkilendim." dedi. SAVUNMA İHYACIMIZI TÜRK SAVUNMA SANAYİİ KARŞILIYOR Rutte, "Türkiye NATO için çok önemli. Savunma için ihtiyacımız olan malzemeyi Türk Savunma Sanayii karşılıyor. Zirve'nin Ankara'da yapılması çok önemli. Türkiye, NATO'nun en büyük askeri güçlerinden biri" dedi. "SAVUNMA SANAYİ FORMUMUZ OLACAK, BURASI GÖSTERİ PLATFORMU OLACAK" Ankara’daki zirvede üye ülkelerin, savunma harcamalarında yüzde 5 hedefine ulaşma yolunda net, sağlam ve güvenilir planlar sunmasını beklediğini ifade eden Genel Sekreter, NATO üyesi ülkeler savunma harcamalarını arttırıyor. Güçlü bir Avrupa, güçlü bir NATO demek. Yıllar boyunca yaptığımız yatırımların sonucunda kapasitemizi artırıyoruz. Paramızı işe dönüştürüyoruz, aynı zamanda savunma sanayi forumumuz olacak burası gösteri platformu olacak. Bizler bunlara ihtiyaç duyuyoruz çünkü caydırıcı olmak zorundayız." ifadelerini kullandı. "TEHDİT GERÇEK, UKRAYNA'NIN DESTEĞE İHTİYACI VAR" Rusya’dan Ukrayna’ya yönelik tehdidin gerçekliğine dikkat çeken Rutte, Ukrayna’nın özellikle hava savunma noktasında acil desteğe ihtiyaç duyduğunu belirtti. Dün gece yaşanan saldırılara değinen Rutte, "Dün gece yaşananlar; Ukrayna’daki masum sivillere, altyapıya ve şehirlere yönelik ayrım gözetmeyen bir saldırıydı. İnsanlar hayatını kaybetti. Ancak Rusya bu savaşı bu şekilde asla kazanamaz." ifadelerini kullandı. Rusya’nın cephede yaklaşık 35 bin askeri üniformalıyı kaybetmesine rağmen saldırganlığını sürdürdüğünü kaydeden Rutte, askeri açıdan bu durumun Ukrayna’nın sahadaki başarısını, Rus ekonomisini zorladığını ve Rusya’nın kritik savunma sanayi kapasitesini derinlemesine hedef aldığını gösterdiğini aktardı.
6 Temmuz
ABD-İran gerilimi yeniden alevlendi! Petrol fiyatları yükselişe geçti
ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nda enerji sevkiyatının yavaşlaması petrol fiyatlarını yükseltti. Brent petrol 72,57 dolara, ABD ham petrolü ise 70,11 dolara çıktı. Uzmanlar, tanker yoğunluğu, altyapı hasarı ve üretim kesintileri nedeniyle petrol arzının çatışma öncesi seviyelerine dönmesinin yıl sonunu bulabileceğini belirtti. Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk işlem gününde 58 sent yükselerek 72,57 dolara çıkarken, ABD ham petrolü (WTI) ise 88 sent artışla 70,11 dolardan işlem gördü. HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM FİYATLARI ETKİLEDİ Petrol piyasalarında yükselişin arkasında, ABD ile İran arasında son günlerde yaşanan karşılıklı saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatının yeniden yavaşlaması yer aldı. ING analistleri, piyasaların petrol akışının toparlanacağı beklentisine odaklandığını ancak arzın beklenenden daha yavaş normale dönmesi halinde fiyatlarda yukarı yönlü risklerin devam edeceğini belirtti. GEMİ TRAFİĞİ YENİDEN YAVAŞLADI Brent petrol geçen hafta, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatların artmasıyla yüzde 10,6 değer kaybederek üst üste üçüncü haftalık düşüşünü yaşamıştı. Ancak perşembe gününden itibaren boğazda gemilere yönelik saldırıların yeniden başlamasıyla deniz trafiği tekrar yavaşladı. Katar bağlantılı bir petrol tankerinin de hedef alındığı saldırılar, ABD ile İran arasında geçici barış anlaşmasının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koydu. WASHINGTON VE TAHRAN GÖRÜŞMELERE DÖNÜYOR ABD'li bir yetkili, Washington ile Tahran'ın Körfez'deki son çatışmaları durdurma ve Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlığa ilişkin müzakereleri yeniden başlatma konusunda uzlaştığını açıkladı. ANZ analistleri ise piyasaların, Basra Körfezi'nden petrol arzının kısa sürede tamamen normale döneceği yönündeki beklentilerini yeniden değerlendirmek zorunda kalabileceğini ifade etti. ARZIN ESKİ SEVİYESİNE DÖNMESİ ZAMAN ALABİLİR Suudi Arabistan'ın enerji şirketi Aramco, yaklaşık dört aylık aranın ardından Ras Tanura terminalinde ham petrol yüklemelerine yeniden başladı. Şirketin bir helikopterinin terminalde düşmesi sonucu 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Kazanın nedeni ise henüz açıklanmadı. Analistler, tanker yoğunluğu, hasar gören altyapı ve üretim kesintileri nedeniyle petrol arzının hâlâ baskı altında olduğunu belirterek, küresel tedarikin çatışma öncesindeki seviyelerine dönmesinin yıl sonunu bulabileceğini ifade etti.
29 Haziran
İran ile savaşı bitiren Trump, ticaret savaşlarını yeniden başlattı
İran ile imzalanan mutabakatın ardından Orta Doğu’daki savaş sona ererken, ABD Başkanı Donald Trump bu kez ticaret savaşlarını yeniden başlatmaya hazırlanıyor. Trump, ABD merkezli şirketlere yönelik dijital hizmetler vergisini yürürlüğe koymaya hazırlanan Avrupa Birliği ülkelerinin bu uygulamayı hayata geçirmesi halinde, ABD’ye gönderecekleri tüm ürünlere yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari anlaşmazlıklar sürüyor. TRUMP'TAN AVRUPA ÜLKELERİNE YÜZDE 100 GÜMRÜK VERGİSİ TEHDİDİ Son olarak ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, birçok Avrupa Birliği ülkesinin ABD merkezli şirketlere yönelik dijital hizmetler vergisini yürürlüğe koymayı değerlendirdiğini belirterek, bu duruma ilişkin sert uyarılarda bulundu. Bazı ülkelerin söz konusu uygulamayı hayata geçirmeye çok yakın olduğunu ifade eden Trump, bu vergiyi uygulayan herhangi bir ülkenin ABD'ye gönderdiği tüm ürünlere yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını söyledi. Trump, "Bu tarife, söz konusu ülkeyle yapılmış, yürürlüğe girmiş, imzalanmış ya da henüz yürürlüğe girmemiş tüm ticaret anlaşmalarının üzerinde olacaktır" ifadelerini kullandı. Trump, ülkelerin dijital hizmetler vergisini yürürlüğe koymaları halinde yüzde 100 gümrük vergisinin derhal uygulanacağını vurguladı. YENİ BİR TARİFE SAVAŞI İÇİN DÜĞMEYE BASMIŞTI ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz haftalarda ülkenin en yüksek mahkemesinin başkanlık yetkileriyle uygulanan bazı gümrük vergilerini iptal etmesinin ardından yeni ticaret hamleleri için düğmeye basmıştı. ABD'li ticaret yetkilileri, Brezilya'ya yüzde 25 gümrük vergisi uygulanmasını önerirken, Vietnam ile ticarete yönelik yeni bir soruşturma başlatmıştı. Ayrıca zorla çalıştırma yasaları gerekçesiyle Türkiye ve Avrupa Birliği'nin de aralarında bulunduğu 60'tan fazla ülkeye yüzde 10 ila yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda yeni vergiler getirilmesi gündeme gelmişti. YENİ SORUŞTURMALAR MASAYA GELMİŞTİ ABD yönetimi, sanayi sektörlerindeki kapasite fazlası ve devlet sübvansiyonlarına ilişkin kapsamlı bir soruşturma yürütmeye başlamıştı. Soruşturmanın tamamlanmasının ardından bazı ülkelere yeni vergiler uygulanabileceği belirtilmişti. Washington yönetimi ayrıca şirketlerden Çin ile ticaretin geleceğine ilişkin planları konusunda görüş bildirmelerini istemişti. MAHKEME KARARI SONRASI YÖNTEM DEĞİŞMİŞTİ ABD Yüksek Mahkemesi'nin şubat ayında aldığı kararın ardından Trump yönetimi, acil durum yetkilerini kullanarak doğrudan tarife açıklayamaz hale gelmişti. Bu nedenle Beyaz Saray, kamuoyu görüşü alınmasını ve resmi rapor hazırlanmasını gerektiren eski ticaret yasalarına yönelmişti. Uzmanlar, yeni dönemde tarifelerin daha uzun prosedürlerin ardından yürürlüğe gireceğini belirtmişti. KRİTİK TARİH: TEMMUZ SONU Trump yönetiminin, mevcut geçici tarifelerin süresinin dolacağı 2026 Temmuz sonuna kadar yeni düzenlemeleri tamamlamaya çalıştığı kaydedilmişti. Söz konusu tarifeler, 150 gün yürürlükte kalabilen 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. maddesi kapsamında uygulanmıştı. Bu nedenle Trump yönetiminin, yeni vergiler için farklı yasal dayanaklar oluşturmaya çalıştığı ifade edilmişti. DAHA YÜKSEK VERGİ ENDİŞESİ Birçok ülkenin, ABD'nin mevcut tarife oranlarını koruyacağını düşünse de bazı ticaret ortakları daha yüksek oranların gündeme gelmesinden endişe duyduğu bildirilmişti. Öte yandan Washington yönetimi, yaklaşan ara seçimler öncesinde enflasyon ve hayat pahalılığı üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla bazı tarım ve sanayi ekipmanlarındaki vergileri düşürmüştü. Bazı tarım makineleri, buldozerler ve forkliftlerde uygulanan gümrük vergileri yüzde 25'ten yüzde 15'e indirilmişti. ÇİN İLE TİCARETTE YENİ DÖNEM SİNYALİ Öte yandan ABD yönetimi, Çin ile ticaret ilişkilerini yeniden şekillendirmeye yönelik çalışmalarını da sürdürüyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yaptığı açıklamada Washington'un bazı Çin mallarına uygulanan tarifeleri düşürmeye açık olduğunu belirtmişti. Ancak uzmanlar, yeni soruşturmaların ve ek vergilerin önümüzdeki dönemde de küresel ticaret gündemini meşgul etmeye devam edeceğini öngörüyor. Kaynak: AA / İHA
27 Haziran
Venezuela'daki depremde ölü sayısı 235'e yükseldi
Venezuela'daki depremde ölü sayısı 235'e yükseldi, Üşümezsoy'dan çarpıcı Türkiye örneği geldi Venezuela'da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısı 235'e, yaralı sayısı ise 4 bin 300'ün üzerine çıktı. Depremleri değerlendiren Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, ikinci depremin ilk sarsıntının tetiklemesiyle meydana geldiğini belirterek, yaşanan zincirleme kırılma mekanizmasının 1999 Marmara, Düzce ve 6 Şubat Kahramanmaraş depremleriyle benzerlik taşıdığını söyledi. Venezuela'da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki depremde hayatını kaybedenlerin sayısı 235'e, yaralı sayısı ise 4 bin 300'ün üzerine çıktı. Depremleri değerlendiren Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, yaşanan zincirleme kırılma mekanizmasının 17 Ağustos ve Düzce depremleri ile 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde görülen sürece benzediğini söyledi. CAN KAYBI 235'E YÜKSELDİ Venezuela Sağlık Bakanı Carlos Alvarado, ülkede meydana gelen iki büyük depremde yaşamını yitirenlerin sayısının 235'e yükseldiğini, 4 bin 300'den fazla kişinin de yaralandığını açıkladı. Depremden en fazla etkilenen bölgenin La Guaira eyaleti olduğunu belirten Alvarado, ilaç ve tıbbi malzeme stoklarının yeterli olduğunu ancak hasta yoğunluğu nedeniyle lojistik ağın La Guaira ve başkent Caracas çevresine kaydırıldığını ifade etti. Yoğunluk nedeniyle sahra hastanelerinin kurulmaya başlandığını aktaran Alvarado, tüm doktor, hemşire ve tıp öğrencilerine göreve çağrıda bulundu. AFET BÖLGESİ İLAN EDİLDİ Devlet kanalı VTV'nin haberine göre, Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, İçişleri Bakanı Diosdado Cabello ve Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodriguez deprem bölgesi La Guaira'da incelemelerde bulundu. Rodriguez, çöken binaların enkazında mümkün olduğunca fazla kişiye ulaşmayı hedeflediklerini belirterek, uluslararası yardım talebinde bulunduklarını açıkladı. İlk arama kurtarma ekiplerinin Dominik Cumhuriyeti'nden yola çıktığı, diğer ülkelerden ekiplerin de bölgeye ulaşmasının beklendiği bildirildi. 39 SANİYE ARAYLA İKİ BÜYÜK DEPREM ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), Venezuela'da Yaracuy eyaletine bağlı San Felipe kentinin kuzeydoğusunda 7,2, Yumare kentinin güneydoğusunda ise 7,5 büyüklüğünde iki depremin yalnızca 39 saniye arayla meydana geldiğini açıkladı. Depremlerin derinliğinin sırasıyla 21,9 ve 10 kilometre olduğu bildirildi. MARMARA VE KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNİ HATIRLATTI Üşümezsoy, benzer mekanizmanın 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi ile ardından yaşanan Düzce Depremi'nde ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde de görüldüğünü belirtti. Ayrıca Erzincan'dan Tokat'a uzanan Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın geçmişte benzer zincirleme kırılmalara sahne olduğunu anımsatan Üşümezsoy, uzun fay sistemlerinde zincirleme deprem riskinin bilimsel bir gerçek olduğunu vurguladı.
26 Haziran
39 saniyede cehennemi yaşadılar!
Venezuela'yı 39 saniye arayla vuran 7.5 ve 7.2 büyüklüğündeki depremlerde bir binanın saniyeler içinde yerle bir olduğu anlar kameraya yansıdı. Toz bulutunun gökyüzünü kapladığı görüntülerde, vatandaşların panikle kaçıştığı ve bir annenin çocuğunu korumaya çalıştığı anlar felaketin boyutunu gözler önüne serdi. Taziye mesajı yayımlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye olarak bu acı ve zor günlerinde Venezuelalı dostlarımızın yanındayız" dedi. ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), Venezuela'da 39 saniye arayla 7.5 ve 7.2 büyüklüğünde iki deprem meydana geldiğini açıkladı. Peş peşe yaşanan depremler ülkede büyük yıkıma neden oldu. TOZ BULUTU HER YERİ KAPLADI Deprem anında kaydedilen görüntülerde, bir binanın saniyeler içinde çökerek yerle bir olduğu görüldü. Binanın yıkılmasıyla birlikte devasa toz bulutu çevreyi kaplarken, sokaklarda bulunan vatandaşlar can havliyle kaçmaya başladı. ANNE ÇOCUĞUNU KORUMAK İÇİN ÜZERİNE KAPANDI Görüntülerde bir annenin önündeki çocuğunu korumaya çalıştığı, iki kişinin de kadının üzerine kapanarak onu koruduğu anlar dikkat çekti. Kamerayı kaydeden kişinin ise "Anne" diye bağırarak ailesine doğru koşması felaketin yaşattığı paniği gözler önüne serdi.
25 Haziran
Almanya'da telsiz arızası nedeniyle ülke genelinde tren seferleri durduruldu
Almanya'da dijital tren telsiz sisteminde yaşanan arıza nedeniyle ülke genelindeki tren seferleri durduruldu. Binlerce yolcu mağdur olurken, Deutsche Bahn arızayı gidermek için çalışmaların sürdüğünü ve yolculara taksi ile otel desteği sağlandığını açıkladı. Almanya'da dijital tren telsiz sisteminde meydana gelen arıza nedeniyle ülke genelindeki tren seferleri durduruldu. Binlerce yolcu istasyonlarda ve trenlerde beklerken, Deutsche Bahn sorunun giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü açıkladı. DİJİTAL TELSİZ ARIZASI SEFERLERİ DURDURDU Alman Demiryolu şirketi Deutsche Bahn, dijital tren telsiz sisteminde yaşanan teknik arıza nedeniyle ülke genelindeki tren seferlerinin durdurulduğunu duyurdu. Şirket sözcüsü, Alman Haber Ajansına (DPA) yaptığı açıklamada arızanın giderilmesi için tüm imkanların seferber edildiğini belirtti. YOLCULAR İSTASYONLARA ULAŞTIRILMAYA ÇALIŞILIYOR Deutsche Bahn Yönetim Kurulu Başkanı Evelyn Palla, Bild gazetesine yaptığı açıklamada önceliklerinin yolcuların güvenli şekilde trenlerden tahliye edilmesi olduğunu söyledi. Palla, "Şu anda trenleri istasyonlara ulaştırmaya çalışıyoruz, böylece yolcular inebilsin. Ardından da henüz ne olduğunu tam olarak bilmediğimiz sorunu çözmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı. BİNLERCE YOLCU MAĞDUR OLDU Alman basınında yer alan haberlerde, bazı trenlerin istasyonlarda beklediği, raylar üzerinde kalan trenlerin ise en yakın istasyona yönlendirilerek yolcuların indirilmeye çalışıldığı aktarıldı. Ülke genelinde tren trafiğinin durması nedeniyle çok sayıda yolcunun mağdur olduğu belirtilirken, Deutsche Bahn'ın yolculara taksi ve otel kuponları dağıttığı bildirildi. Kaynak: AA / Cüneyt Karadağ
24 Haziran
18 saatlik zirve piyasaları rahatlattı! Petrol fiyatlarında büyük gerilime yaşandı
İsviçre'de Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen ve yaklaşık 18 saat süren ABD-İran görüşmelerinden gelen olumlu sinyaller, küresel piyasalarda rahatlama yarattı. Tarafların müzakerelerde ilerleme kaydetmesi ve 60 gün içinde nihai anlaşma hedefi üzerinde uzlaşması, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırladı. Brent petrol 79,37 dolar seviyesine gerilerken, borsalardaki kayıplar da büyük ölçüde dengelendi. İsviçre'nin Bürgenstock kentinde Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin ilk turundan gelen olumlu mesajlar, küresel piyasalarda rahatlama yarattı. Yaklaşık 18 saat süren müzakerelerin ardından arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan, görüşmelerde "cesaret verici ilerleme" sağlandığını açıkladı. Tarafların Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, Lübnan'daki ateşkes ve İran'ın dondurulmuş varlıkları gibi kritik konularda ilerleme kaydettiği bildirildi. Görüşmeler sırasında İran heyetinin, ABD Başkanı Donald Trump'ın tehdit içeren açıklamalarını protesto ettiği yönündeki iddialar gündeme gelse de müzakerelerin devam ettiği ve tarafların 60 gün içinde nihai anlaşmaya ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı açıklandı. PETROL FİYATLARINDA GERİLEME Müzakerelerde ilerleme sağlandığına yönelik haberlerin ardından petrol fiyatlarında düşüş görüldü. Brent petrol, gün içindeki yükselişini geri vererek yüzde 0,4 düşüşle varil başına 79,37 dolara geriledi. ABD ham petrolü ise yüzde 1,2 yükselişle 77,52 dolardan işlem gördü. Her iki gösterge de çatışmalar sırasında görülen zirve seviyelerin altında kalmaya devam etti. Piyasalarda, görüşmelerin başarısız olacağı ve bölgedeki gerilimin enerji arzını olumsuz etkileyeceği yönündeki endişelerin azalmasının etkili olduğu değerlendirildi. KÜRESEL BORSALARDA KAYIPLAR SINIRLANDI ABD-İran görüşmelerinden gelen olumlu haberler hisse senedi piyasalarındaki satış baskısını da hafifletti. S&P 500 vadeli endeksi önceki kayıplarının bir kısmını telafi ederek yüzde 0,2 ekside işlem görürken, Nasdaq vadeli endeksi yüzde 0,3 geriledi. Avrupa piyasalarında ise Euro Stoxx 50 vadeli endeksi yüzde 0,1 düşüş kaydederken, Almanya DAX vadeli endeksi yatay seyretti. İngiltere FTSE vadeli endeksi ise yüzde 0,1 yükseldi.
22 Haziran
İran "Hürmüz Boğazı'nı kapattık" dedi, ABD görüşme için tarih verdi
İran Devrim Muhafızları, ABD'nin taahhütlerini açıkça ihlal ettiğini öne sürerek Hürmüz Boğazı'nı tanker geçişlerine kapatıldığını duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise "İran ile görüşmeler pazar günü (yarın) yapılabilir. Birkaç gün içinde İsviçre'ye gitmeyi umuyorum. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığına dair bir kanıt yok" ifadelerini kullandı. ABD ile İran arasındaki diplomasi trafiği yeniden hareketlendi. Bölgede tansiyon yüksek seyrederken İran Devrim Muhafızları, ABD'nin taahhütlerini açıkça ihlal ettiğini öne sürerek Hürmüz Boğazı'nı tanker geçişlerine kapatıldığını duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ise İran ile görüşmeleri için yarını (21 Haziran Pazar) işaret etti. İRAN: HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATTIK İran, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını açıkladı. Yapılan açıklamada, "Saldırganlık devam ederse düşmanı yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlamak için daha ileri adımlar planlanacak ve atılacaktır." denildi. İran'ın Hatemü’l-Enbiya Karargâhı Merkez Komutanlığı'ndan yapılan açıklamada " Amerika Birleşik Devletleri'nin taahhütlerini açıkça ihlal etmesi ve savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakatın birinci maddesini uygulamaması nedeniyle; ayrıca İsrail'in Güney Lübnan'da ateşkesi sürekli ve devamlı şekilde ihlal etmesine, bunun sonucunda bu mazlum ülkenin yüz binlerce insanının vahşice öldürülmesine ve yerinden edilmesine, ayrıca işgal güçlerinin Güney Lübnan topraklarından çekilmemesine karşılık olarak, Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiği ve deniz ulaşımına kapatıldığını ilan ediyoruz. Bu adımın, düşmanın yükümlülüklerini ihlal etmesine verilecek cevabın ilk aşaması olduğunu vurguluyoruz. Saldırıların devam etmesi halinde, düşmanı taahhütlerine uymaya zorlamak amacıyla ek adımlar planlanacak ve uygulanacaktır" ifadelerini kullandı. ABD ORDUSU: HÜRMÜZ BOĞAZI TİCARİ GEMİ GEÇİŞLERİNE AÇIK ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu belirtti. İran'ın Boğaz ile ilgili son açıklamasına herhangi bir atıf yapılmayan CENTCOM açıklamasında, 20 Haziran günü itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin artarak sürdüğü belirtildi. Açıklamada, "Bugün, 55 ticari geminin geçişiyle uluslararası su yolundaki güvenli geçiş imkanı korunurken, bu gemiler küresel pazarlara büyük miktarda kargo ve 17 milyon varilden fazla petrol taşıdı." ifadesine yer verildi. ABD ordusu, bu kapsamda güvenli geçişlerin sürdürülebilmesi için bölgedeki görevine devam ettiğini de açıklamasına ekledi. ABD: GÖRÜŞMELER YARIN OLABİLİR ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise "İran ile görüşmeler pazar günü (yarın) olabilir. Birkaç gün içinde İsviçre'ye gitmeyi planlıyorum. Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran görüşmeleri için sahada. Ateşkes koşullarını sürdürebileceğimizden eminim. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığına dair bir kanıt yok." ifadelerini kullandı. İRAN, İSVİÇRE’YE GİDEN HEYETTEKİ İSİMLERİ AÇIKLADI İran devlet televizyonu, İsviçre’ye giden “Minab 168” isimli İran heyetinde kimlerin yer aldığına ilişkin detayları paylaştı. Yayınlanan haberde, mutabakat zaptının uygulanması ve İsrail’in Lübnan’a saldırılarının durdurulmasını ABD ile görüşmek üzere Zürih kentine giden heyette İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Erakçi'nin yer aldığı belirtildi. Kalibaf ve Erakçi’ye, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ile İran Petrol Bakanlığı Yardımcısı ve Ulusal Petrol Şirketi Genel Müdürü Hamid Burd'un eşlik ettiği duyuruldu. NE OLMUŞTU? İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata vardıklarını duyurmuştu. "İslamabad Mutabakatı" adı verilen mutabakat zaptı, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanmıştı. Mutabakat, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.
20 Haziran
Pezeşkiyan'ın fotoğrafında dikkat çeken detay! Belgede Trump'ın imzası da yer aldı
ABD ile İran arasında varılan 14 maddelik mutabakat resmen yürürlüğe girdi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın imzasının ardından paylaşılan fotoğrafta, ABD Başkanı Donald Trump'ın imzasının da açık şekilde görüldüğü ortaya çıktı. Daha önce Beyaz Saray, Trump'ın anlaşmayı Fransa'daki G7 Zirvesi sırasında Emmanuel Macron ile katıldığı akşam yemeğinde imzaladığı görüntüleri yayımlamıştı. Savaşın sona erdirilmesini öngören tarihi mutabakat, iki liderin imzasıyla resmiyet kazandı. TRUMP'IN İMZASI BELGEDE NET ŞEKİLDE GÖRÜLDÜ İran tarafından paylaşılan belgede Donald Trump'ın imzasının yer aldığı görüldü. Böylece Beyaz Saray'ın daha önce duyurduğu imza süreci de bir kez daha doğrulanmış oldu. Beyaz Saray, Trump'ın mutabakatı G7 Liderler Zirvesi kapsamında Fransa'da bulunduğu sırada imzaladığını açıklamıştı. Hatta ABD Başkanı'nın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Versay Sarayı'nda katıldığı akşam yemeği sırasında anlaşma metnini imzaladığı anlara ait görüntüler de kamuoyuyla paylaşılmıştı. MACRON: DOĞRU VE ÖNEMLİ BİR ADIM Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da söz konusu görüntüleri paylaşarak, Trump'ın İran ile ABD arasında varılan anlaşmayı Versay'da imzaladığını belirtmişti. Macron açıklamasında, anlaşmanın kalıcı barışın yolunu açacağını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacağını ve enerji fiyatlarının düşmesine katkı sunabileceğini ifade ederek bunu "doğru ve önemli bir adım" olarak nitelendirmişti. İSVEÇRE'DE İMZA TÖRENİ OLMAYACAK İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın dijital ortamda imzalandığını belirterek İsviçre'de ayrıca bir imza töreni düzenlenmeyeceğini açıkladı. Bekayi, anlaşmanın doğrudan iki ülkenin devlet başkanları tarafından imzalanmasının önemine dikkat çekerek, bunun mutabakatın ihlal edilmesinin maliyetini artıracağını söyledi. 14 MADDELİK MUTABAKAT YÜRÜRLÜKTE Taraflar arasında yürürlüğe giren 14 maddelik mutabakat; savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırması, İran'ın nükleer silah geliştirmemesi, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi kritik başlıkları içeriyor. Mutabakatta ayrıca tarafların nihai anlaşma için 60 günlük müzakere sürecine başlaması öngörülüyor. Bu süreçte nükleer faaliyetler, yaptırımların kaldırılması ve bölgesel güvenlik başlıkları ele alınacak. PAKİSTAN'DAN DA AÇIKLAMA GELMİŞTİ Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de daha önce yaptığı açıklamada, "İslamabad Mutabakat Anlaşması" olarak adlandırılan metnin iki ülkenin liderleri tarafından elektronik ortamda imzalandığını duyurmuştu. Şerif, anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacağını, ABD'nin ise deniz ablukasını kaldıracağını açıklamıştı.
18 Haziran
Gece yarısı sıcak çatışma: ABD İran'ı vurdu, Tahran anında yanıt verdi
Hürmüz Boğazı'nda ABD ordusuna ait Apache tipi bir helikopterin düşmesinin ardından Washington-Tahran hattında gerilim zirveye tırmandı. ABD'nin "meşru müdafaa" gerekçesiyle İran'daki hava savunma sistemleri ve radarları vurmasına, İran Devrim Muhafızları Bahreyn ve Ürdün'deki Amerikan askeri üslerini hedef alarak sert karşılık verdi. Tahran, yeni bir ABD saldırısına anında yanıt verileceğini duyurdu. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan helikopter kazası, Ortadoğu'da pimini çektiği büyük bir krizin fitilini ateşledi. ABD ve İran güçleri arasında gece saatlerinde başlayan karşılıklı saldırılar, bölgeyi bir anda savaşın eşiğine getirdi. ABD'DEN GECE YARISI "MİSİLLEME" OPERASYONU ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), düşen Apache helikopterinin ardından harekete geçerek İran'a karşı misilleme saldırıları düzenlediğini açıkladı. Operasyonun "meşru müdafaa" kapsamında yapıldığını belirten CENTCOM, "Bu operasyon İran'ın haksız saldırganlığına orantılı bir yanıt niteliğindedir" ifadelerini kullandı. Bu açıklamaların hemen ardından İran medyası; Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik şehri, Keşm Adası ve Bender Abbas bölgelerinde şiddetli patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. Olayların sıcağı sıcağına ABD Başkanı Donald Trump'tan da flaş bir açıklama geldi. ABC kanalına konuşan Trump, operasyonu doğrulayarak şu ifadeleri kullandı: "Tepki vermek çok önemli. Bir helikopteri düşürdüler ve şu anda misilleme yapıyoruz." CENTCOM: SALDIRI DALGASI 4 SAAT SÜRDÜ Sabaha karşı operasyonun detaylarını paylaşan CENTCOM, başlatılan saldırıların tamamlandığını ve yaklaşık 4 saat sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanmasına ait savaş uçaklarından atılan hassas güdümlü mühimmatların kullanıldığı belirtildi. Saldırıda Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radarı tesislerinin vurulduğu aktarılarak, operasyonun uluslararası ticari gemilere yönelik saldırılara da bir yanıt olduğu vurgulandı. İRAN CEVAPSIZ BIRAKMADI: ABD ÜSLERİNE İHA VE FÜZE YAĞMURU ABD'nin gece yarısı operasyonuna Tahran yönetiminden yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırılar sonrası ABD'nin Ortadoğu'daki stratejik üslerinin hedef alındığını duyurdu. Yapılan resmi açıklamada, ABD'nin bölgedeki deniz ve hava üslerinde toplam 21 hedefin vurulduğu belirtildi. İran'ın misilleme dalgasında şu kritik noktalar hedef alındı: Bahreyn'deki ABD 5. Filosu: İnsansız hava araçları (İHA) sürüsüyle yoğun saldırı altına alındı. Ürdün'deki Muvaffak Salti Askeri Üssü: Balistik füzelerle hedef alındı. İddialara göre, F-35 savaş uçaklarının bulunduğu hangarlar da dahil olmak üzere 4 önemli hedef imha edildi. "ABD İHA'SI DÜŞÜRÜLDÜ" İDDİASI ABD'nin saldırılarını "sahte bahanelerle" düzenlediğini savunan İran tarafı, ABD füzelerinin Sirik kentinde askeri hedeflerden ziyade 2 su deposunu vurduğunu ve 1 iletişim kulesine hasar verdiğini iddia etti. Öte yandan krizin boyutunu büyütecek bir diğer gelişme de ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde yaşandı. İran, ABD ordusuna ait teknoloji harikası MQ-9 Reaper tipi bir insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü tüm dünyaya ilan etti. Bölgede tansiyon en üst seviyede seyrederken, gözler tarafların atacağı bir sonraki adıma çevrildi.
10 Haziran
Tahran'ın kararı piyasaları vurdu! Altın çakıldı, petrol fırladı
İran'ın Lübnan’a yönelik saldırılar nedeniyle ABD ile müzakereleri askıya alması piyasaları sarstı. Altın bu restin ardından yüzde 3 düşerek Kapalı Çarşı'da 6 bin 620 liradan alıcı buluyor. Petrol ise 96 dolar seviyesine yükseldi. Ortadoğu'daki sıcak çatışma ortamı, hem diplomatik köprülerin atılmasına hem de küresel emtia piyasalarında sert dalgalanmalara neden oluyor. İsrail'in ateşkese rağmen Lübnan'daki operasyonlarını sürdürmesi, İran ve ABD arasındaki ince diplomatik bağı kopardı. İRAN'DAN REST GELDİ İran resmi haber ajansı Tasnim tarafından bugün (1 Haziran) servis edilen habere göre, Tahran yönetimi Washington ile Pakistan'ın arabuluculuğunda yürüttüğü dolaylı mesaj alışverişini ve müzakereleri durdurma kararı aldı. Ajansın üst düzey bir kaynağa dayandırdığı haberde, bu kararın temel gerekçesi olarak İsrail'in Lübnan'daki eylemleri ve ateşkes sürecinin ihlali gösterildi. Yapılan resmi açıklamada, "İsrail’in Lübnan’daki eylemlerinin sürmesi ve Lübnan’ın ateşkesin ön koşulları arasında yer alması nedeniyle İran müzakere grubu, arabulucu vasıtasıyla yürütülen temasları sonlandırıyor" ifadelerine yer verildi. KRİZ PİYASALARI VURDU: ALTIN GERİLEDİ PETROL FIRLADI Diplomasi cephesindeki bu sertleşme, enerji ve değerli maden piyasalarında zıt yönlü ve keskin hareketlere yol açtı. Ortadoğu'daki petrol tedarik zincirine yönelik endişelerin artmasıyla enerji fiyatları zirve yaparken, altında geri çekilme yaşandı. Piyasalardaki son durum rakamlara şu şekilde yansıdı: Brent petrol: Küresel enerji piyasalarında sert bir sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'i aşan bir artışla 95,45 dolar seviyesine tırmandı. Spot altın: Küresel piyasalarda spot altın, yüzde 1,5 oranında değer kaybederek 4.467 dolar seviyesine geriledi. Gram altın: İç piyasada gram altın yüzde 1,4'lük düşüşle 6.594 TL seviyesinden alıcı buldu. Kapalıçarşı'da son durum: Fiziki altın talebinin kalbi olan Kapalıçarşı'da ise düşüş daha sert hissedildi. Gram altın fiyatı yüzde 3 oranında değer kaybederek 6.620 TL seviyelerine çekildi.
1 Haziran